برخی از سیاست‌ها و اصول حاکم در مرکز تدوین منابع آموزشی 1.روان و وزین بودن متن؛ 2.زیبایی متن در محتوا و شکل؛ 3.نوآوری در متون با رعایت گفتمان ادبی کهن حوزه؛ 4.توجه به مسایل جدید و روز به‌ویژه در مباحث اعتقادی؛ 5.تغییر در متون معطوف به اصلاح و تکامل؛ 6.متوازن بودن تغییرات در شتاب و کندی؛ 7.تفکیک کتابهای دوره سیکل از دیپلم و بالاتر در حد امکان ؛ با رعایت تراز علمی؛ 8.در نظر گرفتن سطح متوسط طلاب در برنامه ریزی، طراحی و تدوین؛ 9.رعایت حداکثری سرفصلهای مصوب ابلاغی؛ 10.رعایت نگاه تحقیقی و روحیه پژوهشی ، روحیه اخلاقی و معنوی و نگاه تبلیغی ترویجی و اشاعه اندیشه در درون متون ، منابع و کمک درسی؛ 11.تشکیل بانک اطلاعاتی متون موجود جهت اصلاح و تکمیل آنها برای نزدیک شدن به سرفصلها در عین تولید جدید؛ 12.تاکید خاص به بهره‌مندی گسترده از آیات و روایات به اشکال مختلف در دروس مختلف؛ 13.توجه و استفاده حداکثری از سنتهای حسنه حوزه؛ 14.مدنظر قرار دادن تجارب حوزه‌ای، ملی و فراملی؛ 15.مدون کردن تجارب و الگوسازی آنها؛ 16.مد نظر قرار دادن نگرانی ها و حساسیت های بزرگان در برخی متون؛ 17.اجماع نسبی نخبگانی در هر رشته؛ 18.تشکیل بانک اطلاعاتی اساتید و بهره‌مندی از اساتید توانمند، با تجربه مفید و مسلط بر فرهنگ حوزه و استانداردهای تدوین متن آموزشی؛ 19.رعایت تنوع مشارب و مکاتب در گروه ها و رشته‌ها؛ 20.ترکیب«مولف یا مولفان، ناظر علمی، ارزیابان، گروه علمی، اداره استاندارد» در تولید اولیه‌ اثر؛ 21.بهره‌مندی از عقل جمعی و تشکیل سلسله نشست های نقد متون با طلاب و اساتید؛ 22.ایجاد تعامل و حلقه وصل میان کارگروه نقشه جامع رشته ای و کارگروه‌های مرکز تدوین منابع آموزشی از طریق عضویت آنها در این کارگروه ها؛ 23.شناسایی نهادهای دیگر جهت واسپاری و سفارش دادن با نظارت گروه تدوین متون در برخی موارد؛ 24.هماهنگی با مراکز دیگری حوزوی مثل حوزه خواهران، سفیران و جامعه المصطفی و غیره؛ 25.طراحی مدل راهنمای تدریس و کمک درسی برای متون آموزشی؛ 26.طراحی فرایند تدوین و تاکید بر اجرای حداکثری آن در مقام عمل؛ 27.توجیه و بازسازی اساتید نسبت به متون جدید؛ 28.توجیه و ریل گذاری برای پذیرش و زمینه سازی برای متون جدید؛ 29.تدریجی و آزمایشی بودن کار؛ 30.اختیاری بودن نظام جدید با تشویق به فضاهای جدید.
بیانات در دیدار مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم(۱۳۶۹/۱۱/۰۴)

۱۳۶۹/۱۱/۰۴

بیانات در دیدار مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم

  از جمله چیزهایی که حوزه احتیاج دارد، یک نظام تعلیم و تعلم است، تا در آن، وقتها هدر نرود. امروز دیگر روزی نیست که ما اجازه بدهیم، یک روز یا یک ساعت از عمر جوانی متدین و آماده برای تلاش و مجاهدت در راه دین - یعنی یک طلبه - هدر رود. طلبه، این است. اگر طلبه متدین نبود، طلبه نمیشد. اگر برای مجاهدت در راه دین آمادگی نداشت، طلبه نمیشد. حتّی شاید بشود گفت که اگر عاشقانه این راه را دوست نمیداشت، طلبه نمیشد.

بنابراین، جوانی با این خصوصیات، در روزی که اسلام توفیق پیدا کرده است یک نظام مبتنی بر اندیشه و تفکر و جهان‌بینی را در معرض دید بشریت قرار بدهد، نباید وقتش هدر رود. حوزه باید وقت او را به بهترین شکلی پُر کند و از وقتش بهترین استفاده را ببرد و از او انسانی بسازد که میتواند امروز برای نظام اسلامی آبرو باشد و هدف توسعه و رواج و شناخته شدن اسلام را تأمین بکند. این کار، یک نظام درسی لازم دارد و بدون آن نمیشود. این‌که ما یک مجموعه‌ی عظیم بیست‌هزار نفری را رها کنیم و ندانیم که اینها چگونه درس میخوانند، چه درسی میخوانند، با چه هدفی درس میخوانند، در چه حدی قرار میگیرند، سزاوار نیست.

البته امروز کارهایی انجام گرفته است، امتحانهای نوبه‌یی هست، امتحانهای خوب هست، مدارس تخصصی هست، کلاسهای رشته‌های تخصصی اخیراً به وجود آمده و مقررات و ضوابطی گذاشته شده است؛ لیکن بایستی اینها به حد یک نظام درسیکامل، یا یک نظام کاری کامل، شامل درس و تحقیق و پژوهش و همان پنج مأموریت و مسؤولیتی که پارسال عرض کردم حوزه‌ها دارند، برسد.

رؤوس مطالب آن پنج مأموریت و مسؤولیت، عبارت است از: احراز مسند افتا و تربیت انسانهای صالح برای افتا، تربیت مدرّس، انجام تحقیقات برای پیشرفتهای علمی، مسأله‌ی قضا در جامعه و مسأله‌ی تبلیغ. این پنج مأموریت، کاری است که دم دست است. البته حوزه کارهای دیگر هم دارد و خیلی از کارهای مهم را میتواند و باید انجام بدهد؛ ولی این پنج مأموریت، دم دستی و حتمی است. بنابراین، نظام درسی فراگیر، چیز لازمی است و یکی از کارهایی است که بایستی در حوزه انجام بشود.

از جمله چیزهایی که در دنباله‌ی همان نظام درسی جایش خالی است، مسأله‌ی کتابهای درسی و حفظ روحیه‌ی شور و نشاط - آن هم به صورت سالم - در بین طلاب است. اینها چیزهایی است که در حوزه بایستی انجام بگیرد. شما مجمع محترم نمایندگان، باید بنشینید این چیزها را بررسی کنید؛ همینهایی که رؤوس و اصولش را من دیدم که در همین اساسنامه هم به صورت اهداف و وظایفِ مجمع آورده‌اید. اینها تلاش و حرکت میخواهد.

من به حضور نمایندگان طلاب در سطوح تصمیم‌گیری حوزه معتقدم، و عقیده دارم که اشتراک نمایندگان طلاب در سطوح تصمیم‌گیری، به بسیاری از چیزهای خوبی که شما میخواهید درحوزه اتفاق بیفتد، کمک خواهد کرد و حرکت و شور و نشاط جوانی را در طلاب احیا و زنده میکند، و این چیزی است که ما به آن احتیاج داریم.

طلبه باید روحیه‌ی جوانی را با همه‌ی خصوصیات جوانی حفظ کند. البته جوانی طلبه، جوانی نجیبی است. نوآوری جوان، گستاخی جوان، ابتکار جوان، بسیاری از قیود را نپذیرفتن - که در روحیه‌ی جوان هست - در طلبه هست و همه‌ی اینها مثبت است؛ اما قید دین و پایبندی به ضوابط که در طلبه هست، آن روحیات قبلی را تکمیل میکند. اگر آن خصوصیات جوانی تنها باشد، به گستاخیهای بیجا و بعضی از حوادثی که انسان در طول زمانها در دانشگاهها و غیردانشگاهها مشاهده کرده است و حتّی گاهی اوقات به انحرافها منتهی خواهد شد. اما وقتی با تدین و احترام به بزرگتر همراه شد - که این، در حوزه‌ی علمیه یک سنت است؛ سنت احترام به بزرگترها، احترام به استاد، احترام به پیشکسوت، آن کسی که از ما جلوتر است و زودتر از ما درس را شروع کرده و دوره‌های تحصیلی را یکی پس از دیگری گذرانده است - جوانىِ نجیب و توأم با صلاحی را در حوزه به وجود میآورد.

 

دفتر تدوین متون درسی حوزه‌های علمیه


.:: قم - خیابان جمهوری - ساختمان معصومیه (س) - دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه ::.

.:: تلفن:32910970 -025 ::.