برخی از سیاست‌ها و اصول حاکم در مرکز تدوین منابع آموزشی 1.روان و وزین بودن متن؛ 2.زیبایی متن در محتوا و شکل؛ 3.نوآوری در متون با رعایت گفتمان ادبی کهن حوزه؛ 4.توجه به مسایل جدید و روز به‌ویژه در مباحث اعتقادی؛ 5.تغییر در متون معطوف به اصلاح و تکامل؛ 6.متوازن بودن تغییرات در شتاب و کندی؛ 7.تفکیک کتابهای دوره سیکل از دیپلم و بالاتر در حد امکان ؛ با رعایت تراز علمی؛ 8.در نظر گرفتن سطح متوسط طلاب در برنامه ریزی، طراحی و تدوین؛ 9.رعایت حداکثری سرفصلهای مصوب ابلاغی؛ 10.رعایت نگاه تحقیقی و روحیه پژوهشی ، روحیه اخلاقی و معنوی و نگاه تبلیغی ترویجی و اشاعه اندیشه در درون متون ، منابع و کمک درسی؛ 11.تشکیل بانک اطلاعاتی متون موجود جهت اصلاح و تکمیل آنها برای نزدیک شدن به سرفصلها در عین تولید جدید؛ 12.تاکید خاص به بهره‌مندی گسترده از آیات و روایات به اشکال مختلف در دروس مختلف؛ 13.توجه و استفاده حداکثری از سنتهای حسنه حوزه؛ 14.مدنظر قرار دادن تجارب حوزه‌ای، ملی و فراملی؛ 15.مدون کردن تجارب و الگوسازی آنها؛ 16.مد نظر قرار دادن نگرانی ها و حساسیت های بزرگان در برخی متون؛ 17.اجماع نسبی نخبگانی در هر رشته؛ 18.تشکیل بانک اطلاعاتی اساتید و بهره‌مندی از اساتید توانمند، با تجربه مفید و مسلط بر فرهنگ حوزه و استانداردهای تدوین متن آموزشی؛ 19.رعایت تنوع مشارب و مکاتب در گروه ها و رشته‌ها؛ 20.ترکیب«مولف یا مولفان، ناظر علمی، ارزیابان، گروه علمی، اداره استاندارد» در تولید اولیه‌ اثر؛ 21.بهره‌مندی از عقل جمعی و تشکیل سلسله نشست های نقد متون با طلاب و اساتید؛ 22.ایجاد تعامل و حلقه وصل میان کارگروه نقشه جامع رشته ای و کارگروه‌های مرکز تدوین منابع آموزشی از طریق عضویت آنها در این کارگروه ها؛ 23.شناسایی نهادهای دیگر جهت واسپاری و سفارش دادن با نظارت گروه تدوین متون در برخی موارد؛ 24.هماهنگی با مراکز دیگری حوزوی مثل حوزه خواهران، سفیران و جامعه المصطفی و غیره؛ 25.طراحی مدل راهنمای تدریس و کمک درسی برای متون آموزشی؛ 26.طراحی فرایند تدوین و تاکید بر اجرای حداکثری آن در مقام عمل؛ 27.توجیه و بازسازی اساتید نسبت به متون جدید؛ 28.توجیه و ریل گذاری برای پذیرش و زمینه سازی برای متون جدید؛ 29.تدریجی و آزمایشی بودن کار؛ 30.اختیاری بودن نظام جدید با تشویق به فضاهای جدید.
اخبار > حجت الاسلام نظری پیرامون نظام جدید آموزشی سطح یک حوزه


  چاپ        ارسال به دوست

حجت الاسلام نظری

حجت الاسلام نظری پیرامون نظام جدید آموزشی سطح یک حوزه

چند سال هست که مشغول به تدریس می باشید؟

در سال 73 یا 74 تدریس ادبیات را به صورت خصوصی و از سال 76 نیز رسما آغاز کردم در شهرستان زابل. در حال حاضر نیز بنده مشغول به تدریس در زمینه فقه و اصول می باشم .

با توجه به سابقه طولانی ای که در تدریس دارید، چه اشکالاتی در کتب درسی مشهود بوده تا بتوان آنها را در کتب جدید برطرف نمود؟

کتب قبلی برای آموزش تدوین نشده اند و سبک و سیاق آموزشی را ندارند؛ شاید از جهت محتوا خُب مطلب زیادی داشته باشند ولی واقعا اینها کتاب آموزشی نیستند چرا که کتب قدیم دارای مطالب زیادی بودند ولی کاربردی نمی باشند زیرا دارای تمرینی نمی باشند، در حالی که ادبیات یک علم کاربردی است و با تمرین جا می افتد لذا ما نمی توانیم چون در گذشته این کتاب ها را می خواندند، ما هم بگوییم به ناچار همان ها باید خوانده شود؛ مقتضیات زمان تغییر کرده لذا ما باید حتما به سمتی برویم که کتاب های ما آن سبک و سیاق آموزشی را داشته باشد. لذا بایستی در جهت آموزشی نمودن کتاب های حوزه قدم برداریم اما این به این معنا نیست که قبلی را کامل بگذاریم کنار ، نه باید مطالب ما همان مطالب قبل باشد و از اتقان برخوردار باشد ولی با یک روش جدیدی که موثرتر باشد.

برای اینکه بتوان آن محتوای غنی را آموزشی و روشمند نمود، چه اصولی باید رعایت شود؟ پیشنهادات شما در این زمینه چیست؟

ما باید به این سمت برویم که مشخص شود، به عنوان مثال یک طلبه در مقطع سیکل چه مقدار از یک علم را می تواند یاد بگیرد، یک طلبه لیسانسه چقدر ؟ لازم است در این زمینه سرفصل نوشته شود تا با توجه به آن سرفصل ها و با استفاده از مطالب متقن و مطالب مورد نیاز طلاب که در کتب سلف موجود می باشد کتاب های جدیدی تالیف شود.

ما نباید کتاب خاصی را جهت تدریس معرفی بکنیم چرا که سلایق و گیرایی ها مختلف است ولی از آن جهت که در مرحله اجرا به شکل سلیقه ای می باشد و ما نمی توانیم آن را جمع کنیم لذا ناچار هستیم کتابی را تدوین کنیم و آن را ابلاغ کنیم .به تعبیر دیگر اگر ما سرفصل ها را به اساتید بدهیم و اساتید به تشخیص خودشان و با مراجعه به کتاب های دیگر بتوانند اون مقدار مطالبی را که طلبه نیازمند آن باشد به آنها تعلیم دهند ، در واقع با مشکل سلایق مواجه می گردیم که ما را در نظارت و ارزیابی با مشکل مواجه می سازد چرا که ما می خواهیم ارزیابی واحدی داشته باشیم و الا اگر نیازی به ارزیابی واحدی نباشد می توان سرفصل ها را به اساتید داد و بگوییم که شما لازم هست این مقدار مثلا ادبیات به طلابتان آموزش دهید و آن استاد هم خودش با توجه به معلومات خودش مطالبی را انتخاب می نمود و آنها را تدریس می کرد. 

بعضی ها پیشنهاد داده اند که کتاب هایی در عرض هم در اختیار مدارس جهت تدریس گذاشته شود.

ما در نهایت بایستی به این سمت برویم که مثلا کتاب نحو برایش دو جایگزین باشد که هر مدرسه ای با سلایق خودش بتواند انتخاب کند. این یکی از را هکارهایی است که می تواند این سلیقه ها و یا ارزشیابی ها را تعدیل کند.

چه فرصت ها ، زمینه ها و ظرفیت هایی برای طراحی و تدوین متون درسی به نظر شما وجود دارد که ما می توانیم از آنها استفاده بکنیم؟

قدیم کسی جرات نمی کرد که حرف از تغییر بزند ولی الآن حرف که زده شده هیچ ،عمل هم شده؛ این خودش نکته مثبت است ولی ما باید از این نکته مثبت به نحو احسن استفاده کنیم و دقت کافی را انجام بدهیم که خدایی نکرده با شکست مواجه نشویم که اگر با شکست مواجه شویم اونوقت دیگر تا چند سال دوباره هیچ کسی دم از تغییر نمی تواند بزند لذا من خدمت دوستان هم عرض کردم الآن کتاب هایی که شما می نویسید بگذارید ایراداتش گرفته بشود چکش کاری بشود اگر اشکالی می کنند با روی باز استقبال کنید، اینجا حرفشان را بزنند که اگر اینجا حرفشان را نزنند می روند جای دیگر حرفشان را می زنند ،جایی دیگر حرفشان را بزنند این را به عنوان یک اهرم استفاده می کنند و می گویند نگاه کن ،ما که می گوییم نباید تغییر بکند بخاطر همین ها است . یک عده ای که مخالف تغییراند اینها چه کار می کنند علم می کنند و نمی گذارند اون تغییر ،اون خواسته مقام معظم رهبری و مراجع بزرگوار عملیاتی شود.

ببینید دیگر زمان گذشته که ما بخواهیم طلبه ها را درگیر عبارات بکنیم درگیر اون فتامل ها بکنیم یعنی جا دارد که برای اصلاح کتب و تغییر کتب قدم برداشته بشود ولی خُب با احتیاط و آن شرایط خودش لذا دوستان وظیفه سنگینی دارند یعنی دوستان در متون انصافا وظیفه اشان خیلی سنگین است کارشان هم خیلی سنگین است و هم حساس . سنگین است از این جهت که می خواهند یک روشی بیاورند که بعد آن را بایستی حوزه بپذیرد از اون طرف هم حساس است که اگر یک خطایی صورت بگیرد جلوی یک حرکت و اصلاح را می گیرد لذا خیلی بایستی با احتیاط قدم بردارند.

آسیب ها و آفت هایی که بر اثر افراط و تفریط ما اتفاق می افتد به نظر شما چیست ؟

یکی از مشکلاتی که من احساس می کنم که دوستان ما باید خیلی مواظب باشند این است که به تناسب مخاطب کتاب بنویسند ؛الآن شما یک کتاب واحد دارید درست می کنید برای چند مخاطب ؛ این آسیب است.

کتاب شما باید بگونه ای باشد که هم مخاطب سیکلی را بپذیرد هم دیپلمه و هم لیسانسه، من در نظام جدید دیدگاهم این است که کتاب را به تناسب مخاطب بنویسید.

بنده می گویم حداقلش تا یک مقطع و یا تا مقطع شناخت و یا تا مقطع آشنایی، حتما حتما باید کتاب هایتان به تناسب  مخاطبتان باشد. مگر می شود یک لباس را هم تن جوان، هم نوجوان و هم بزرگسال نمود.

راه حلی هم دارید ؟ یک راه حلی ارائه شده و آن عبارت است از آنکه ساعتش را کم و زیاد بکنیم.

این درست نیست، ساعتش را کم و زیاد کردن مشکل شما را حل نمی کند. من با این دیدگاه مخالفم؛ من می گویم که شما تا مرحله آشنایی یا شناخت باید به تناسب مخاطبتون کتابتان هم متفاوت باشد. ساعات مشکل را حل نمی کند، چرا ؟به خاطر این که این فهم و گیرایی ها متفاوت است ، حالا می خواهی این مطلب را در یک ساعت و یا دو ساعت بیان کنید.

نقاط ضعف و قوتی در کتاب های جدید از نظر شما باقی مانده که بخواهید بگویید؟

سعی کنید در کتاب ولو در مرحله آشنایی از یک نوع و روش در بیان مطالب استفاده شود به عنوان مثال اگر روش ما مفهومی است در تمام کتاب رعایت شود و اگر قاعده ای است به همان ترتیب تا انتها پیش رویم؛ جمع کردن دو روش در یک کتاب به نظر بنده صلاح نیست. ضمنا چنانچه می خواهید طلاب را به سلف و تراث سوق دهید، لازم نیست در متن به آن اشاره شود، بلکه می توانیم بعد از هر تمرینی بحث ارجاعات و تحقیق را بیاوریم تا طلاب بواسطه آن با کتاب های دیگر (سلف) در ارتباط باشند.

چه بایستی انجام داد تا کتاب های جدید دارای همان قوت قبل باشند؟

در کتاب های جدید مشکل کمبود محتوا و مطلب را نداریم، آنچه که مشکل است عبارتست از چینش مطالب.بعبارت دیگر چینش ها بگونه ای است که مخاطب ما هیچ نوع ذهنیتی نسبت به آن مطالب ندارد.

بهتر است مولف صرف، مولف نحو 1 و 2 با یکدیگر جلسه داشته باشند که مباحثشان را که می خواهند بچینند هماهنگ باشد. الآن یک این است که صرف را یک گروه می نویسد با دیدگاه خودش ، نحو را هم یک نفر می نویسد. درست است که سرفصل داریم ولی من نباید صد در صد به سرفصل تکیه کنم . گاهی اوقات باید ببینید که مطالب صرف و نحو هم به همدیگر ارتباط دارد، آیا اینها همدیگر را تکمیل می کنند یا نه این مطلبی که من این را در صرف آوردم ذهنیت نحوی این را خراب می کنه و یا این مطلبی را که در نحو آوردم ذهنیت صرفی او را خراب می کنه ؛یعنی حتما حتما گروه صرف با گروه نحو ،گروه بلاغت و گروه دیگر به خصوص علومی که با یکدیگر مرتبط هستند اینها باید با همدیگر جلسه داشته باشند و دیدگاه هایشان هم با هم نزدیک بشود. 


١٠:٣٦ - 1394/12/04    /    شماره : ٣٧٣٨١٣    /    تعداد نمایش : ٢٧٤٥



خروج




 

دفتر تدوین متون درسی حوزه‌های علمیه


.:: قم - خیابان جمهوری - ساختمان معصومیه (س) - دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه ::.

.:: تلفن:32910970 -025 ::.